0 - پیام , 0 - نظر

پیوندهای اصلی

دسته بندی مقالات

آرايه هاي ادبي
ادبيات تعليمي
ادبيات جهان
ادبيات حماسي
ادبيات داستاني
ادبيات عرفاني
ادبيات غنايي
ادبيات معاصر
انواع ادبي
تاريخ ادبيات
زبان فارسي
نقد ادبي
و ساير مطالب

بایگانی پیامها

بایگانی سال ۱۳۹۶

فروردین ۱۳۹۶، (۱۴)

بایگانی سال ۱۳۹۵

اسفند ۱۳۹۵، (۱۴)
بهمن ۱۳۹۵، (۱۰)
دی ۱۳۹۵، (۱۳)
آذر ۱۳۹۵، (۳)
آبان ۱۳۹۵، (۷)
مرداد ۱۳۹۵، (۹)
تیر ۱۳۹۵، (۵)
خرداد ۱۳۹۵، (۵)

بایگانی سال ۱۳۹۴

آذر ۱۳۹۴، (۱۱)
آبان ۱۳۹۴، (۸)
مهر ۱۳۹۴، (۳)
شهریور ۱۳۹۴، (۴۲)
مرداد ۱۳۹۴، (۲۲)
تیر ۱۳۹۴، (۲۰)
اردیبهشت ۱۳۹۴، (۲)
فروردین ۱۳۹۴، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۳

دی ۱۳۹۳، (۸)
مهر ۱۳۹۳، (۳)
شهریور ۱۳۹۳، (۱۱)
خرداد ۱۳۹۳، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۲

دی ۱۳۹۲، (۲۱)
مرداد ۱۳۹۲، (۱۵)
تیر ۱۳۹۲، (۴۴)
خرداد ۱۳۹۲، (۲)

بایگانی سال ۱۳۹۱

آذر ۱۳۹۱، (۷)
مهر ۱۳۹۱، (۶)
شهریور ۱۳۹۱، (۱۲)
خرداد ۱۳۹۱، (۱۰)

بایگانی سال ۱۳۹۰

اسفند ۱۳۹۰، (۱۱)
آذر ۱۳۹۰، (۴)
آبان ۱۳۹۰، (۲)
مرداد ۱۳۹۰، (۲۰)

۲۸ فروردین ۱۳۹۶

اطلاعیه مهم:

قابل توجه دبیران ، دانشجویان و اساتید دانشگاه ها،   نویسندگان مقالات و کسانی که مطالب ارسالی شان در مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است:

آوردن عناوین دکترا، دانشجوی دکترا، استاد یا استادیار دانشگاه و ... در مجله، فقط در صورتی امکان پذیر است که داشتن مدرک تحصیلی فوق الذکر برای دست اندر کاران مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی محرز و مسجّل گردیده باشد. لذا از کلیه مخاطبان مجله خواهشمند است، در اسرع وقت، کپی مدرک تحصیلی و حکم کارگزینی و کد ملی خود را به دفتر مجله ارسال کنند. در غیر این صورت مقاله بدون ذکر این عناوین چاپ می شود.

 

زمان ارسال 10:16 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 378- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

حرم و حريم رضوي درآيينة ادبيات معاصر ايران

علي اكبر امامي

چكيده

اين جستار، با روش كتابخانه‌اي و با انگيزة عرض ارادت به آستان بارگاه ملكوتي امام رضا(ع) نوشته شده است. در مقدمة ضمن بيان تغيير و تحول ادبيات معاصر ايران از مشروطيت تاكنون ـ كه ادبيات معاصر ايران ناميده مي‌شود به سير تكاملي آن در انقلاب اسلامي ايران و تقسيم آن به سه شاخة متفاوت پرداخته شده است سيما آن‌گاه حرم رضوي در اشعار آييني چند تن از شاعران، همراه با زندگي‌نامة مختصري از آنان، كه نشان از ارادتشان به حرم رضوي است، مورد بررسي قرار گرفته است. اشعار رضوي شاعران ادبيات معاصر در سه بعد تقسيم‌بندي شده كه از جملة آن‌ها: اين نگاه عارفانه و فرامادي به اين واژه‌هاست كه در اغلب سروده‌هاي شارعان معاصر مشهود است. شاعران با نگاهي عرفاني و آوردن واژه‌هايي عشق خود را به امام هشتم نشان مي‌دهند. ب) بعد توسل و زيارت؛ برخي از شاعران در اشعارشان به اين امام بزرگوار توسل جسته‌اند و به خوانندگان اشعارشان توسل و زيارت اين امام را مي‌آموزند. ج) بعد طلب شفاعت، كه بسياري از شاعران معاصر با زبان شعر از آن امام شفاعت خواسته‌اند و به همگان اين آموزه را آموزش مي‌دهند. نگارنده در هر قسمت اشعاري از شاعران ياد شده را به‌عنوان شاهد مثال آورد، و در پايان مقاله نيز نتيجه‌گيري كرده است. و در پايان مقاله نيز نتيجه‌گيري كرده است.

 كليدواژه‌ها: شعر آييني حرم رضوي، شعر سپيده، توسل

برای دیدن متن کامل این مقاله، به دسته بندی مقالات ، بخش ادبیات معاصر مراجعه شود.

زمان ارسال 9:54 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 377- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

بررسي تاريخ بيهقي از ديدگاه جامعه‌شناسي زبان

دكتر فرشته مؤمني-دكتر احمد غني‌پور ملكشاه-نادر ابراهيميان

چكيده

زبان پديده‌اي اجتماعي است كه با تغيير و تحول در جامعه دچار دگرگوني مي‌شود. ويژگي اجتماعي زبان موجب شده است كه آن با عوامل اجتماعي مرتبط گردد و دگرگوني‌هاي اجتماعي جامعه را در خود منعكس كند. تحولات اجتماعي نسبت به تحولات زباني با سرعت بيشتري صورت مي‌گيرند و زبان نيز تحت تأثير دگرگوني‌ها و تحولات اجتماعي واقع مي‌شود. علمي كه به بررسي گوناگوني‌هاي زبان بر اساس عوامل اجتماعي است. از مؤلّفه‌هاي شاخص در حوزة جامعه‌شناسي زبان مي‌توان به طبقة اجتماعي،‌ تحصيلات، شغل، جنسيت، مذهب، سبك، سن و قوميت اشاره كرد. تاريخ بيهقي به‌عنوان يك اثر تاريخي،‌ اجتماعي و ادبي از ديدگاه جامعه‌شناسي زبان قابل بررسي است. مقالة حاضر ارتباط اين مؤلّفه‌ها را با زبان اين اثر، به روش تطبيقي تحليلي بررسي مي‌كند. مطابق نتايج تحقيق، زبان بيهقي و شخصيت‌هاي شاخص در تاريخ بيهقي تحت تأثير اين مؤلّفه‌ها قرار دارند. افراد، تحت تأثير موقعيت اجتماعي خود و اينكه در چه جايگاهي در دربار قرار دارند و در چه منصب و افراد،‌ تحت تأثير موقعيت اجتماعي خود و اينكه در چه جايگاهي در دربار قرار دارند و در چه منصب و شغلي به كار مشغول‌اند،‌ رفتار زباني متفاوتي دارند. در تاريخ بيهقي، شخصيت‌ها آرام‌اند و رفتارشان آهنگي سنگين دارد. در اين اثر، حضور زن كم‌رنگ است و به ندرت گفت‌وگويي مستقيم بين زنان صورت مي‌گيرد. با اين حال، مي‌توان در رفتار زباني مردان و زنان تفاوت‌هايي را ديد،  اما گاهي جنسيت موجب تفاوت در رفتار زباني آنان نمي‌شود. ذهنيت ديني بيهقي، بسياري از واژگان و عبارت‌هاي ديني و مذهبي را وارد متن كرده است. بيهقي و شخصيت‌هاي شاخص با قرار گرفتن در موقعيت‌هاي گوناگون، رفتار زباني متفاوتي از خود نشان مي‌دهند و به خوبي مي‌توانند احساسات و انديشه‌هاي خودشان را با زبانشان انطباق دهند.

كليدواژه‌ها: جامعه‌شناسي زبان، طبقة اجتماعي، شغل، جنسيت، مذهب، سبك، سن، تاريخ بيهقي

برای دیدن متن کامل این مقاله، به دسته بندی مقالات، بخش زبان فارسی مراجعه شود.

زمان ارسال 9:35 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 376- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

تصویرسازي سينمايي حكيم توس در رستم و اشكبوس 

سيد علي‌اصغر طباطبايي‌نيا

چكيده

خداوندگار حماسه با اشراف  كامل بر قابليت‌هاي نمايشي، در گسترة بسيار وسيعي از اشتراكات و توانمندي‌‌هاي سينمايي در مسير بيش باور‌پذيري ذهنيت مخاطبان خود بهره جسته و ادراك هنري آن‌‌ها را جهت رسيدن به تصاوير عيني و بصري- كه جوهرة هنر اوست- ياري نموده است. از ديگر سو، ماهيت مفاهيم عيني و ملموس حماسه باعث مي‌شود كه آن‌، نسبت به مفاهيم عميق و شهودي عرفاني، قابليت نمايشي و به همان نسبت در اقناع‌كنندگي و برانگيختن قوي‌تر بُعد عاطفي، تأثيري مستقيم داشته باشد. تصوير‌سازي‌هاي فردوسي غناي بصري و نمايشي خاصي دارد كه در سينما نيز ردّ پاي آن به وفور يافت مي‌شود. برآيند و شواهد اين مقاله نشان مي‌دهد كه  فردوسي از ماهيت تصويري و سينمايي و ظرفيت‌هاي آن در بيان و تبيين احساس، عاطفه و انديشه، آگاهي در‌خوري داشته و در انتقال تصوير ادبي و ذهنيت هنري خود، با استفاده از ظرفيت و ابزارهاي سينمايي، فراتر از ديد نمايش تئاتري و نقاشي، نسبت به زمان خود، بسيار درخشان و قابل تأمل عمل نموده است. در اين جستار كه با رويكرد كتابخانه‌اي و به روش تحليلي- توصيفي فراهم شده است، ضمن معرفي تصوير و تصوير‌پردازيِ شاعر جان و خرد، استفادة خلاقانه و هنرمندانة او از شگرد‌هاي سينمايي در اين داستان (نما‌پردازي، رنگ، حركت، گفت‌و‌گو، شخصيت‌پردازي، روايت‌گري و پايان‌بندي مناسب) بررسي و نموده مي‌شود.

 كليد‌واژه‌ها: شاهنامه، قابليت سينمايي، تصوير‌سازي، غناي بصري

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات، بخش ادبیات حماسی مراجعه شود.

زمان ارسال 9:10 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 375- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

مقایسه «آیین پهلوانی در آیینة رستم و سمک عیار» - «مقایسه جنگ رستم و اسفندیار با ماجرای سمک عیار و قطران»

رحیم صالحی

چکیده

سرزمین دلیرپرور ایران از دیرباز محل پیدایش و ظهور پهلوانان نامی در طی قرون و اعصار بوده است و هر یک از پهلوانان، آرمان‌ها و آرزوهای خود را در گذر تاریخ جست‌وجو کرده‌اند. گاهی آرمان و کنش پهلوانی آنان پاسخی به دغدغه‌های ملی، وطنی و مذهبی و گاهی در حد به دست آوردن دختر شاه است. برخی مانند رستم را «چرخ بلند» یارایی به بند کشیدن ندارد و برخی چون سمک عیار دشمن را با تدبیر خود می‌فریبد و البته، دست به بند او می‌دهد. نوشتار حاضر به مقایسه و تقابل این آرمان‌ها می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها: پهلوان، آرمان، رستم، سمک عیار

برای دیدن متن کامل این مقاله، به دسته بندی مقالات، بخش ادبیات حماسی مراجعه شود.

زمان ارسال 8:59 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 374- زمستان 1395- مجله شماره 119

سهراب در مسیر تندباد نیرنگ‌ها

محمد قاسمی 

چکیده

در درس «سمک و قطران» ادبیات فارسی سال اول دبیرستان، این سؤال مطرح شده است: «كار سمك دربارة قطران خيانت بود يا سياست؟ چرا؟» با اين پرسش ناخودآگاه، به ياد خدعة رستم در برابر سهراب مي‌افتيم. در اين مقاله با تحليل عملكرد رستم و سهراب در اين داستان و مكرهاي موجود در آن، به اين نتيجه رسيده‌ايم كه جنگ خدعه است و عملكرد رستم در مقابله با سهراب از نظر شرعي، عرفي و اخلاقي اشكالي ندارد. رستم از تجربة‌ جنگي ساليان طولاني خويش با در نظر گرفتن ساده‌لوحي و خامي سهراب به بهترين نحو ممكن استفاده مي‌كند. سهراب نيز از نظر جسمي بسيار نيرومند است ولي توان فكري‌اش هنوز بدان حد نرسيده است كه او را در برابر تند‌باد حوادث و نيرنگ‌ها سالم  به مقصد برساند. پس با فردوسي هم‌صدا مي‌شويم كه    اگر تند‌بادي برآيد ز كنج       به خاك افگند نارسيده ترنج

كليد‌واژه‌ها: داستان رستم و سهراب، ترفند جنگي، حرب، خدعه

برای دیدن متن کامل این مقاله، به دسته بندی مقالات، بخش ادبیات حماسی مراجعه شود.

زمان ارسال 8:37 صبح | نظرات (0)

۲۱ فروردین ۱۳۹۶

مقاله شماره 373- زمستان 1395- مجله شماره 119

دبستان‌شناسی تحلیلی کلیدر

 دکتر بهروز عباسی فریدونی

 چكيده

  اگر بر آن باشم كه زبان‌ گوياي نقد را بگشايم و دبستان‌هاي ادبي كليدر را باز گويم، بايد اذعان كنم كه اين اثر گرچه رئاليستي و وقوع‌گرايانه است، به سبب توصيف ايماژ‌ها و صحنه‌هاي رمانتيك، تصور آيات ماوراء‌الطبيعه و غيبي در جريان رمان و گرايش به آرمان‌هاي عيني، نوشتاري به دبستان رمانتي سيستم بسيار نزديك بوده و جز آن، حالات و روحيات مردم دنياي رمان را فرياد زده است. حتي پرواز گام‌به‌گام نگاه نويسنده، درشت‌نمايي جان‌مايه‌هاي دراماتيك، بازتابش كاركردهايي چونان مبارزه، استيفاي حقوق طبقات فرودين، نظر داشت به بوي و روي سياست و اجتماع، بازنمايي مردمان روستايي و ايلياتي، كاهش فاصله ميان ادراكات ناواحد با مفاهيم انقلاب، نمايش صورت كشاورزان، بورژوا‌ها و روشن‌فكر‌ان متناسب با معيارهاي كهن و نوين، كوشش و پويش براي ايجاد استحاله در ساختار سياسي جامعه، تحريك انديشه‌هاي ناراضي و مبارز براي پايداري در تقابل با حاكميت به ناحق و در غايت امر تبيين يك ايدئولوژي سزاوار خاص خود با زبان كليدر، بيانگر آن است كه افزون بر دبستان رئاليسم، دبستان‌هايي چونان رمانتي‌سيسم، ناتوراليسم، رئاليسم سوسياليستي و حتي سوررئاليسم را در ذهن دور پرواز داستان خود پرورانيده است.

 كليد‌واژه‌ها:‌ دبستان‌شناسي، كليدر و دولت‌آبادي

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش ادبیات داستانی مراجعه شود.

زمان ارسال 8:44 صبح | نظرات (0)

۱۴ فروردین ۱۳۹۶

مقاله شماره 372- زمستان 1395- مجله شماره 119

صفت و انواع آن

منوچهر توسلی

چكيده

يكي از مقوله‌هاي دستوري صفت است كه اسم را توصيل مي‌‌كند و آن را با ويژگي‌ و مفهومي همراه مي‌سازد. در اين مقوله با نگاهي به بحث صفت در شش كتاب دستوري (دستور زبان فارسي (1) تقي وحيديان كاميار، دستور زبان فارسي2 حسن‌انوري، دستورنامه محمد جواد مشكور، دستور زبان فارسي امروز غلامرضا ارژنگ، دستور تاريخي زبان فارسي پرويز ناتل خانلري و دستور زبان فارسي پنج استاد) به بررسي صفت و انواع آن پرداخته شده است.

 كليد‌واژه‌ها: زبان فارسي، دستور، صفت، انواع صفت

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات، بخش زبان فارسی مراجعه شود.

زمان ارسال 10:53 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 371- زمستان 1395- مجله شماره 119

نظامی و شخصیت‌پردازی وی در لیلی و مجنون

فروغ عظیم‌زاده

چکیده:

این مقاله در صدد است تا بعد از مقدمه‌ای کوتاه دربارة نظامی و لیلی و مجنون وی، نگاهی به شخصیت‌های اصلی و فرعی داستان داشته باشد و ششخصیت‌پردازی استادانة نظامی را مورد بررسی قرار دهد. ضمن اینکه می‌کوشد با ارائة اطلاعاتی، برای دبیران دورة متوسطه در تحلیل و تبیین درس 23 بیتی پایة اول متوسطة دوم «از کعبه گشاده گردد این در» را‌ه‌گشا باشد.

 کلیدواژه‌ها: داستان، لیلی، مجنون، شخصیت‌پردازی

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات، بخش ادبیات غنایی مراجعه شود.

زمان ارسال 10:36 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 370- زمستان 1395- مجله شماره 119

زيبايي (جمال) معنوي در آثار سعدي

زينب (آرام) آموزگار

 چكيده:

سعدي از جمله شعرايي است كه بحث زيبايي و زيبايي‌شناسي را به‌خوبي در آثارش مورد نقد و بررسي قرار داده است. اين شاعر بزرگ ايراني زيبايي را دوگونه مي‌دند: يكي زيبايي مادي و ظاهري كه در اين نوع زيبايي، انسان به‌عنوان مظهري از وجود خداوند، بستر تجلي او مي‌شود و زيبايي پرستي سعدي در اين قسمت بيشتر نمود پيدا مي‌كند. البته سعدي در زيبايي‌هاي ظاهري (انسان) ارزش‌هاي معنوي و اخلاقيات را از نظر دور نمي‌كند. نوع دوم زيبايي كه در اين پژوهش مورد بحث است، زيبايي معنوي است. سعدي به سبب فكر عرفاني‌اش نسبت به هستي، كه از عشق او به معشوق حقيقي سرچشمه مي‌گيرد، جهان را يكسره نمودي از ذات باري‌تعالي مي‌بيند و هر برگ از درختان، دفتري از معرفت كردگار است. اصولاً تكيه بر اين نظر پاك شيخ، حكايت از روح عارف و يكتاپرست او دارد كه جلوة‌ جمال حضرت حق را در همة‌ مظاهر طبيعت مي‌بيند. در زيبايي معنوي يا باطني، ممكن است موجودي (شتر) از نظر زيباشناسي حتي به چشم بينندگان زشت هم بيايد ولي چون شخص، از زاويه ديد يك عارف به آن مي‌نگرد، زيبا و منشأ زيبايي است. در زيبايي معنوي يا باطني، علاوه بر زيبايي معنوي در انسان كه شامل اخلاقيات مي‌شود زيبايي در جهان هستي هم مدنظر است. در اين نوع زيبايي عالم امكان جلوه‌گاه حضور و تجلي خداوند متعال است و جلوة جمالش در همة پديده‌هاي عالم ساري و جاري است. در اين نوع از زيبايي، عالم و منشأ همة زيبايي‌ها، يعني همان زيباي مطلق، مورد بررسي قرار مي‌گيرد.مهم‌ترين هدف اين پژوهش بررسي جمال مع نوي از ديدگاه‌ سعدي، شاعر توانمند ايراني است و اينكه سعدي زيبايي معنوي را فقط در مورد انسان صادق مي‌داند يا علاوه بر انسان، جمال معنوي در جهان هستي نيز متجلي شده است. روش تحقيق در اين پژوهش تحليلي- توصيفي و روش گردآوري از طريق مطالعه و فيش‌برداري است.

 كليدواژه‌ها: سعدي، زيبايي، زيبايي معنوي.

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات، بخش ادبیات غنایی مراجعه شود.

زمان ارسال 10:27 صبح | نظرات (0)