0 - پیام , 0 - نظر

۲۳ اسفند ۱۳۹۵

اطلاعیه مهم:

قابل توجه دبیران ، دانشجویان و اساتید دانشگاه ها،   نویسندگان مقالات و کسانی که مطالب ارسالی شان در مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است:

آوردن عناوین دکترا، دانشجوی دکترا، استاد یا استادیار دانشگاه و ... در مجله، فقط در صورتی امکان پذیر است که داشتن مدرک تحصیلی فوق الذکر برای دست اندر کاران مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی محرز و مسجّل گردیده باشد. لذا از کلیه مخاطبان مجله خواهشمند است، در اسرع وقت، کپی مدرک تحصیلی و حکم کارگزینی و کد ملی خود را به دفتر مجله ارسال کنند. در غیر این صورت مقاله بدون ذکر این عناوین چاپ می شود.

 

زمان ارسال 10:16 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 365- زمستان 1395- مجله شماره 119

مركب‌هاي آهنين، جولانگاه ادبيات جاده‌اي

 ندا مُراد

چكيده

امروزه، در جاده‌ها و در طول سفر، مسافران نظاره‌گر خودرو‌هايي هستند كه از مقابلشان مي‌گذرد و نوشته‌هايي بر شيشة جلو و عقب و سپر آن‌ها حك شده است. اين نوشته‌ها آدمي را به فكر مي‌برند و درِ دنياي تازه‌اي را به روي مسافران باز مي‌كنند.

كليدواژه‌ها: ادبيات جاده‌اي، فرهنگ شفاهي و بومي (فولكلوريك)، پند و تجربه، شكوه و شكايت.

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش ادیات معاصر مراجعه شود.

زمان ارسال 10:10 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 364- زمستان 1395- مجله شماره 119

قید

منصوره سلیمی

چکیده

قید یکی از نقش‌های دستوری است که از دیرباز در زبان فارسی به شکل‌های متنوعی کاربرد داشته است. در این مقاله سعی شده است، علاوه بر بررسی سیر قید در دستور زبان فارسی تاریخی و معاصر، راهکارهایی برای تشخیص آن ارائه شود.

کلیدواژه‌ها: قید، گروه‌های قیدی، زبان فارسی، دستور زبان فارسی

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش زبان فارسی مراجعه شود.

زمان ارسال 9:53 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 363- زمستان 1395- مجله شماره 119

قلب و قالب چهارگانی‌های «هیچ‌کس ابن هیچ‌کس»

سیدعلی‌اصغر طباطبایی‌نیا

 چکیده

در این مقاله که به روش کتابخانه‌ای و توصیفی فراهم آمده، سعی بر این بوده است که تلفیق اندیشه‌های سترگ عرفانی شیخ ابوسعید ابوالخیر با تصویرسازی‌های بلاغی او نموده شود؛ با توجه به اینکه هم زبان و ادب پارسی  و هم معارف عرفانی در زمان او (قرن چهارم و پنجم) هنوز در مراحل اولیه و نوبلوغی خود به سر می‌برد. شیخ ابوسعید ابوالخیر ماحصل اندیشه‌های عرفانی خود را در قالب رباعی به منصة ظهور گذاشته است. در این میان، آنچه از رهگذر اندیشه‌های ناب و باطن سیراب او هویدا می‌شود، پلی است از فرش تا عرش، از ناسوت تا لاهوت و از خاک تا افلاک. رباعیات شیخ در محدودة سبک خراسانی جای می‌گیرند ولی با توجه به سوز عاشقانه و شور عارفانة سرایندة آن‌ها، بوی «زلف آشفته و خوي كرده» در سراسر آن به مشام مي‌رسد؛ گويي شيخ حتي چون جناب مولانا مي‌خواهد حرف وصوت و گفت را بر هم زند و بي اين هر سه، با يار دم زند. از ديدگاه آرايه‌ها، تشبيهات حسي و استعاره‌هاي نزديك به ذهن در رباعيات او كم نيستند ولي تجارب عالي عرفاني و انديشه‌هاي رمزآميز اوست كه تصاوير عاقلانه، محسوس، نازل، بدوي و محدود سبك خراساني را طرد مي‌كند و در صدد برمي‌آيد خود را از سيطرة آن‌ها برهاند و به دنياي گسترده‌تر رمانتي‌سيسم و سمبوليسم عرفاني پر بكشد. اين رشد و تعالي انديشه در تصاوير بلاغي او بازتاب گسترده‌تري يافته و امتياز پيش‌گامي در ادب صوفيانه را به نام او ثبت كرده و رقم زده است.


كليدواژه‌ها: شيخ ابوسعيد، رباعي، تصوير، سبك خراساني و عراقي

برای دیدن متن کامل این مقله به دسته بندی مقالات بخش ادبیات عرفانی مراجعه شود.

زمان ارسال 9:42 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 362- زمستان 1395- مجله شماره 119

بازتاب مباني اخلاقي در شعر شهريار

  دكتر فاطمه شيخلووند- سيما ارجمندنيا

چكيده

پرداختن به ادبيات تعليمي و همچنين توجه به مباحث اخلاقي در اشعار شاعران، از ويژگي‌هاي كتاب‌هاي ادبيات دورة متوسطه است و به همين جهت، درس‌هايي از كتاب به اين امر اختصاص داده شده است. براي نمونه، فصل پنجم كتاب زبان و ادبيات فارسي (عمومي) دورة پيش‌دانشگاهي، به ادبيات تعليمي پرداخته شده است. در ادبيات فارسي شاعران بسياري وجود دارند كه اشعار آنان سرشار از مباحث اخلاقي است. يكي از اين شاعران، شهريار است كه دانش‌آموزان، هم در دورة راهنمايي و هم در دورة متوسطه با اشعار او آشنا مي‌شوند. هدف از پژوهش حاضر، پرداختن به مباحث اخلاقي از ديدگاه شهريار است.

 كليدواژه‌ها: ادبيات تعليمي، اخلاق، فضيلت و رذيلت، شعر فارسي، شهريار

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش ادبیات معاصر مراجعه شود.

زمان ارسال 9:32 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 361- زمستان 1395- مجله شماره 119

بررسي شخصيت مسعود غزنوي با تكيه بر تاريخ بيهقي

پرويز درويشي

چكيده

سلطان مسعود غزنوي يكي از برجسته‌ترين شخصيت‌هاي تاريخي بيهقي است و طولاني‌ترين حضور را در آن كتاب دارد؛ تا آنجا كه تاريخ بيهقي را «تاريخ مسعودي» نام‌گذاري كرده‌اند. با توجه به اينكه در كتاب‌هاي ادبيات فارسي سال سوم متوسطه دورة دوم دروسي از تاريخ بيهقي تدريس مي‌شود، براي شناخت هرچه بيشتر دانش‌آموزان با اين اثر ارزشمند، در اين پژوهش تلاش شده است پس از بررسي زندگي مسعود غزنوي و روابط وي با پدر و برادرش، شخصيت وي از نظر اخلاقي مورد بررسي قرار گيرد و نشان داده شود كه او داراي دو بعد اخلاق شخصي- ذاتي و اخلاق درباري است. براي نيل به هدف پژوهش، به كتب تاريخ بيهقي و يادنامة بيهقي پرداخته شده است. نتيجة حاصل اين است كه عملكرد سلطان مسعود در طول تاريخ بيهقي چون آيينه‌اي انعكاس‌دهندة صفات پسنديده و ناپسند اوست؛ همان صفات ناپسند اخلاقي كه به سست شدن پايه‌هاي حكومت وي انجاميد.

 كليدواژه‌ها: شخصيت، صفات اخلاقي، سلطان مسعود، سلطان محمود، تاريخ بيهقي

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش تاریخ ادبیات مراجعه شود.

زمان ارسال 9:25 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 360- زمستان 1395- مجله شماره 119

ويژگي‌هاي تاريخ بيهقي از منظر سبك‌شناسي

محمدرضا ايرواني

چكيده

تاريخ بيهقي يكي از آثار برجستة ادبي و از مهم‌ترين كتب تاريخ زبان فارسي قبل از حملة مغول است. بيهقي شيوة ويژه‌اي را در نگارش اين كتاب به‌كار برده كه بررسي آن اهميت اين كتاب سترگ را آشكارتر مي‌سازد. در هم‌آميزي نثر ادبي والا با شيوة روايت تاريخي به نسبت متقن و دقيق آن را بدل به يكي از كتب شاخص تاريخي ادبي در زبان فارسي كرده است. شخصيت‌پردازي مناسب از مهم‌ترين شاخصه‌هاي سبكي متن كتاب است كه معلول جزئي‌نگري با رويكرد علّي‌مدار در بيان رويدادهاست. بيهقي در اين اثر شخصيت‌ها، بزرگان و نقش‌آفرينان دربار غزنين را در قالب گفت‌وگو (ديالوگ)هاي يك‌سويه، دوسويه و گاه چندسويه، رفتار و عملكرد و ويژگي‌هاي اخلاقي شخصيت‌ها، توصيف فضا و محيط رويدادها و حوادث و ذكر دقيق نام‌هاي اماكن و اشخاص مي‌پروراند و فراروي خواننده قرار مي‌دهد. نثر دلنشين و پويا، استفاده از حذف به قرينه‌هاي به‌جا و مناسب، جملات كوتاه و پرمعنا، دايرة وسيع واژگان و استفاده از واژه‌ها و اصطلاحات خاص و زيباي مخصوص به خودش، بيان تدريجي و گام‌به‌گام حوادث از عمده‌ترين شاخصه‌هاي سبكي نثر تاريخ بيهقي است. روش تحقيق اين پژوهش روش تحقيق تحليلي ـ توصيفي است و شيوة ويژة تاريخ‌نگاري ابوالفضل بيهقي در حيطة ادبي از چشم‌انداز سبك‌شناسي واكاوي و بررسي گرديده است.

 كليدواژه‌ها: تاريخ بيهقي، سبك‌شناسي، عنصر و شاخصة سبكي، سطح (لاية) ادبي

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش تاریخ ادبیات مراجعه شود.

زمان ارسال 9:13 صبح | نظرات (0)

۹ اسفند ۱۳۹۵

مقاله شماره 359- زمستان 1395- مجله شماره 119

رَنگاهنگ - دیدگاهی دربارة نثر ادبی و شعر

حسین معیاری

چکیده

از قرن چهارم که شعر عروضی در ایران به تدریج تکامل پیدا کرد، همواره بیشتر از نثر مورد توجّه ادیبان بوده است. در گفتارهای ادبی بیشتر ماهیّت شعر بررسی می‌شود و چیستی نثرـ شاید به سبب گستردگی و انواع آن ـ کمتر به نظرها آمده است. از این رو شکل‌گیری برخی تغییر و تحولات ادبی، دیر اتفاق افتاده یا تحقق نیافته است. مثلاً کم‌رنگ بودنِ «ادبیات داستانی» و دیر پرداختن به «داستانِ کوتاه»، گذشته از عوامل دیگر، به وضع کلّی نثر ارتباط داشته است...

 کلیدواژه‌ها: شعر، نثر، زبان، معیار، موسیقی، نثر، نثر ادبی

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش "سایر مطالب" مراجعه شود.

زمان ارسال 9:46 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 358- زمستان 1395- مجله شماره 119

بررسي مشكلات و تنگناهاي بيان معني اشعار در دورة دبيرستان

 نورالدين بازگير

چكيده

اين مقاله به بيان برخي مشكلات و تنگناهاي معناي شعر و بازگرداني شعر به نثر روان مي‌پردازد و در آن، ابتدا بحث‌هايي در مورد مشكلات معناي شعر، معناگريزي و چندمعنايي برخي اشعار مطرح مي‌شود. در ادامه، با ذكر نمونه‌هايي از اشعار كتب ادبيات دورة متوسطة دوم اين تنگناها و اشكالات بررسي و در پايان نيز براي رفع اين مشكلات پيشنهادهايي ارائه مي‌شود.

 كليدواژه‌ها: معناي معلمانه، معناگريزي، چندمعنايي، شعر، نثر عادي

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش ادبیات غنایی مراجعه شود.

زمان ارسال 9:33 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 357- زمستان 1395- مجله شماره 119

ميزان علاقه‌مندي دانش‌آموزان به درس تاريخ ادبيات -  علل، راهكارها و توصيه‌ها

زهرا صادقی

 چکیده

به نظر می‌رسد درس تاریخ ادبیات برخلاف سایر دروس تخصصی رشتة ادبیات، در میان دانش‌آموزان جایگاهی ضعیف دارد و ناکارآمد است. نگارنده در نگارش این مقاله بر آن بوده است که با استفاده از نظر دانش‌آموزان، میزان علاقة آنان به این درس را بسنجد، علل ضعف جایگاه آن را بررسی کند و در ادامه، راهکارها و توصیه‌هایی در این زمینه ارائه نماید.

 کلیدواژه‌ها: تاریخ ادبیات، دبیرستان، دانش‌آموزان

برای دیدن متن کامل این مقاله به دسته بندی مقالات بخش تاریخ ادبیات مراجعه شود.

زمان ارسال 9:25 صبح | نظرات (0)