0 - پیام , 0 - نظر

پیوندهای اصلی

دسته بندی مقالات

آرايه هاي ادبي
ادبيات تعليمي
ادبيات جهان
ادبيات حماسي
ادبيات داستاني
ادبيات عرفاني
ادبيات غنايي
ادبيات معاصر
انواع ادبي
تاريخ ادبيات
زبان فارسي
نقد ادبي
و ساير مطالب

بایگانی پیامها

بایگانی سال ۱۳۹۶

مرداد ۱۳۹۶، (۴)
تیر ۱۳۹۶، (۷)
خرداد ۱۳۹۶، (۴)
اردیبهشت ۱۳۹۶، (۲)
فروردین ۱۳۹۶، (۱۳)

بایگانی سال ۱۳۹۵

اسفند ۱۳۹۵، (۱۴)
بهمن ۱۳۹۵، (۱۰)
دی ۱۳۹۵، (۱۳)
آذر ۱۳۹۵، (۳)
آبان ۱۳۹۵، (۷)
مرداد ۱۳۹۵، (۹)
تیر ۱۳۹۵، (۵)
خرداد ۱۳۹۵، (۵)

بایگانی سال ۱۳۹۴

آذر ۱۳۹۴، (۱۱)
آبان ۱۳۹۴، (۸)
مهر ۱۳۹۴، (۳)
شهریور ۱۳۹۴، (۴۲)
مرداد ۱۳۹۴، (۲۲)
تیر ۱۳۹۴، (۲۰)
اردیبهشت ۱۳۹۴، (۲)
فروردین ۱۳۹۴، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۳

دی ۱۳۹۳، (۸)
مهر ۱۳۹۳، (۳)
شهریور ۱۳۹۳، (۱۱)
خرداد ۱۳۹۳، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۲

دی ۱۳۹۲، (۲۱)
مرداد ۱۳۹۲، (۱۵)
تیر ۱۳۹۲، (۴۴)
خرداد ۱۳۹۲، (۲)

بایگانی سال ۱۳۹۱

آذر ۱۳۹۱، (۷)
مهر ۱۳۹۱، (۶)
شهریور ۱۳۹۱، (۱۲)
خرداد ۱۳۹۱، (۱۰)

بایگانی سال ۱۳۹۰

اسفند ۱۳۹۰، (۱۱)
آذر ۱۳۹۰، (۴)
آبان ۱۳۹۰، (۲)
مرداد ۱۳۹۰، (۲۰)

۲ مرداد ۱۳۹۶

مقاله شماره 395-ادب وبگاه

چهرة ايهام‌گونه ابليس در داستان‌هاي عرفا

زهرا شعاعي

چكيده

ابلیس و داستان عبادت او قبل از خلقت آدم و نافرمانی و رانده شدنش از درگاه حق و خدعه و نیرنگ آدم و آدمیان توسط او موضوعی است که در بسیاری از کتابهاي اسلامي از جمله آثار صوفيه مورد بحث قرار گرفته است. در داستان‌‌هاي عرفا دو جنبه از وجود ابليس مطرح است: يكي نسبت او با آدم و فرزندان آدم و ديگر نسبتي كه با خداوند دارد. داستانهايي كه در قرآن و احاديث نقل شدهاند، عموماً ناظر به جنبة اول- يعني نسبت ابليس با آدم- اند. اين داستانها جنبة اخلاقي دارند و منظور از بيان آنها برحذر داشتن انسان از مكر و فريب است. در كنار داستانهاي اخلاقي، داستانهاي رمزي ديگري نيز هستند كه در آنها نسبت ابليس با خداوند در نظر گرفته شده است. در اين نسبت آنچه مطرح ميشود، ماهيت ابليس و عبوديت او و ايمان و عشق او به خداوند، به ويژه پيش از خلقت آدم است. همچنين مطالبي كه صوفيه دربارة جنبهاي از وجود ابليس بيان كردهاند اگر چه خلاف نظر عادي ما دربارة شيطان است، به معني ستايش او نيست، اما هنگامي كه ابليس را از حيث نسبت او با خداوند در نظر ميگيرند و به تقديس او ميپردازند، در واقع ايمان و عشق او به خداوند را ستايش ميكنند كه با ديدگاه فرقههاي جديد، مانند شيطان‌‌پرستي، متفاوت است. با توجه به گسترش روزافزون فرقههاي جديد، در اين مقاله به بررسي ديدگاه صوفيان و عرفا در داستانهايشان در مورد ابليس ميپردازيم و عدم سنخيت آن را با فرقههاي انحرافي جديد مشخص ميكنيم.

 كليدواژهها: شيطان، ابليس، صوفيه، آدم، عشق

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش ادبيات عرفاني مراجعه شود.

زمان ارسال 3:08 عصر | نظرات (0)

مقاله شماره 394- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

باز، نقدی بر کباب غاز

عبدالرزاق امیری

 چكيده

یکی از معضلاتی که امروزه، متأسفانه، گریبانگیر بیشتر افراد شده، دورویی و دروغگویی است. این پدیدة شوم باعث سلب اعتماد افراد نسبت به یکدیگر شده است و سرانجام آن نیز چیزی جز رسوایی و شرمساری نیست. به عبارت دیگر، «از ماست که بر ماست». با توجه به اهمّیّت راستی و راست بودن و راست گفتن و پرهیز از دورویی و دروغگویی و نیز بهدنبال ترفیع رتبه و پست و مقام نبودن، آقای جمالزاده داستان کباب غاز را با زیبایی هرچه تمامتر به این موضوعات مهّم اختصاص داده است تا شاید عبرتی برای همگان باشد و ما نیز بر آن شدیم تا با نقد این داستان گامی مؤثر در تأثیرگذاری آن برداریم.

 کلید واژهها: دروغ، دروغگویی، راستگویی، دورویی، جمالزاده، نقد ادبی، داستان

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش ادبيات داستاني مراجعه شود.

زمان ارسال 12:57 عصر | نظرات (0)

مقاله شماره 393- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

نقد و تحليل ساختاري زبان فارسي2 دورة دوم متوسطه

 دكتر سيدعلي كرامتي مقدم

چكيده

كتاب درسي يكي از رسميترين و مطمئنترين مراجع علمي براي تدريس در نظام آموزشي است. در برنامهريزيهاي آموزشي نيز درسهاي زبان و ادبيات فارسي از درسهاي اساسي و تأثيرگذار به شمار ميرود. اين درسها زيربناي آموزش هستند و نقش مستقيمي در درك و فهم ساير درسها دارند. در اين ميان، درس زبان فارسي اهميت بيشتري دارد؛ بيتوجهي به آن تأثيرات نامطلوبي دارد و آسيبهاي جبرانناپذيري به روند تعليموتربيت وارد ميكند. كتاب‌‌هاي درسي زبان و ادبيات فارسي در دورة متوسطه به دليل تأثيرگذاري بر ساير دروس اهميت فوقالعادهاي دارند؛ با وجود اين در طراحي و تأليف اين كتابها ضعفها و كاستيهاي فراوان مشاهده ميشود. اين كاستيها در جذب دانشآموزان و پيشرفت تحصيلي آنان تأثيرات نامطلوب دارد.

 كليدواژهها: تأليف كتاب درسي، زبان فارسي، نقد ساختاري، كاستيها و راهكارها

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش زبان فارسي مراجعه شود.

زمان ارسال 10:27 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 392- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

تحلیل نمادگرایانة قصیدة «دماوندیه» بهار

 دکتر پدرام میرزایی-علی شیخ آبادی

چکیده

نمادگرایی (سمبولیسم) در حقیقت شورشی علیه مکتب ناتورالیسم بود که اعتبار چندانی برای واقعیتهای ذهنی و روانی قائل نبود. در این مکتب، کلمات معنی معمولی و قراردادی خود را ندارند و اغلب ارتباط بین واژهها، فقط از طریق موسیقی و لحن آنها مشخص میشود. از دید نمادگرایان (سمبولیستها) شعر نیز مانند موسیقی به ارائة معنی نیازی ندارد و تنها وظیفهاش القا یا ایجاد حالتی در خواننده است. در ایران نیز شاعران نیمایی از این مکتب تأثیر پذیرفتهاند؛ زیرا شعر نو نیمایی در دورانی پدید آمد که جنبش آزادیخواهی در ایران در اوج خود بود و شاعران نیز که نمیخواستند برای بیان مفاهیم مجرد و سیاسی خود جوهر ادبیّت شعر را فدا کنند، به دامن نمادگرایی پناه بردند تا هم به مفاهیم اجتماعی پرداخته باشند و هم جنبة ادبی آثار خویش را حفظ کنند. ملکالشعرا بهار که از پیشروان جنبش آزادی خواهی بود، در شعر از سبک خراسانی پیروی میکرد که با مکتب سمبولیسم میانهای ندارد اما به دلیل آشنایی عمیقی که با ادبیات و تاریخ اسطورهای ایران داشت، مفاهیم نمایدن را به گونهای ناخودآگاه در اشعارش میگنجاند. که در این نوشته تلاش میگردد به برخی جنبههای نمادین شعر دماوندیه او پرداخته شود.

کلید واژهها: نمادگرایی، سمبولیسم، حماسه، دماوندیه

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مطالب، بخش ادبيات معاصر مراجعه شود.

زمان ارسال 9:30 صبح | نظرات (0)

۲۶ تیر ۱۳۹۶

مقاله شماره 391- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

رابطة صورت و معنی در آثار ادبی 

حسین ذوالفقاری

چکیده

نگارنده در پژوهش حاضر نخست به رابطة انسان، زبان و اندیشه می پردازد و سپس به دو شیوة رایج نوشتاری زبان، زبان علمی و زبان ادبی، اشارهای گذرا میکند. هر اثر مکتوب که به این دو شیوه خلق میشود، خود نیز شامل دو قسمت است: صورت و محتوا. در ادامه، تعریفی از صورت و معنی ارائه میگردد، اما هدف کلی در پژوهش حاضر بررسی رابطة صورت و معنی و درجة اصالت هر کدام در آثار ادبی است. از این منظر دیدگاههای نقّادان، زبانشناسان و فلاسفة بزرگ نقل گردیده و زیر عنوانهای الف - طرفداران اصالت صورت، ب- طرفداران اصالت معنی، ج - طرفداران پیوستگی و اتحاد صورت و معنی مورد واکاوی و مداقه قرار گرفته است.

کلیدواژهها: زبان، زبان علمی، زبان ادبی، صورت (form)، معنی (content)

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش «ساير مطالب» مراجعه شود.

زمان ارسال 10:25 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 390- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

بررسی کتاب کارِ «نگارش و انشا» اثر حسن ذوالفقاری

  سمیه رضایی

چکیده

کتاب کارِ نگارش و انشاء، اثر دکتر حسن ذوالفقاری، از آثار برجسته در زمینة آیین نگارش فارسی است و همانگونه که از نامش پیداست، با هدف آموزش مهارتهای نگارشی با روشی کاربردی و همراه با تمرین و نمونه تألیف شده است. میزان انسجام و چگونگی طرح مطالب در کتابهای علمی، بهویژه آثاری که با هدف آموزش تألیف میشوند، اهمیت درخور توجهی دارد. از اینرو، نویسندة این مقاله کوشیده است به بررسی روش مؤلف کتاب یاد شده در تنظیم مطالب، میزان هماهنگی محتوا با نام کتاب و هدف نویسنده، انسجام مطالب و همینطور میزان انطباق اثر با نیازهای مخاطبان آن بپردازد. کتاب کار نگارش و انشاء که خود از دانش مؤلف آن حکایت میکند، با هدف آموزش نویسندگی تألیف گردیده است. اثر یاد شده از انسجام شایستهای برخوردار است و یکی از آثار علمی و در نوع خود منحصربهفرد در جهت تحقق هدف نویسندة آن بهحساب میآید.

 کلیدواژهها: آموزش، انسجام، روششناسی، طرح، محتوا، مخاطبان، نگارش

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش «ساير مطالب» مراجعه شود.

زمان ارسال 9:59 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 389- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

نقش شخصيت‌هاي غيرانساني در تحليل شخصيت‌هاي انساني داستان كباب غاز - شيوهاي كاربردي براي تحليل داستانهاي كتابهاي ادبيات فارسي

غلامرضا شمسی - فريبا ايازي روزبهاني

چکیده

نویسندگان و تحلیلگران داستانهای نوین به شخصیتپردازی و تفاوتهای فردی شخصیتهای داستانها توجه نشان دادهاند. این موضوع در داستان «کباب غاز» جمالزاده، نمود خاصی دارد و تحلیل شخصیتهایش به شیوة بوطیقایی لذت درک زیباییهای آنرا به خواننده میچشاند. در این مقاله، شخصیتهای داستان کباب غاز به دو سطح انسانی و غیرانسانی تقسیم شدهاند. شخصیتهای انسانی راوی، عیال راوی، همقطاران راوی و خادم راوی در این داستان نام ندارند و از نظر ظاهری توصیف نشدهاند؛ به همین خاطر تصویری از آنها در ذهن خواننده نقش نمیبندد. تحلیل شخصیت مصطفی دلیل بیتوجهی به شخصیتهای مبهم داستان را نشان میدهد. مصطفی در این داستان نام خاصّی دارد و کنشها و حالات و اندامش توصیف شده است و همین نکته، این فرضیه را بهوجود میآورد که شاید جنبة حيلهگر شخصیت راوی باشد. توصیف بیش از اندازة کباب غاز این گمان را به ذهن متبادر میسازد که ممکن است نویسنده در قالب شخصیت غیرانسانی کباب غاز درصدد القای مظلومیت راوی باشد. این فرضیهها با تحلیل شخصیت غیرانسانی دیگر داستان، یعنی لباسها، ثابت شده است.

کلیدواژهها: داستان، جمالزاده، شخصیتپردازی، راوی، مصطفی، کباب غاز، لباسها

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش ادبيات داستاني مراجعه شود.

زمان ارسال 9:41 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 388- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

تقابل‌های دوگانه در داستان رستم و سهراب

  احمد محمّدي

چکیده

ساختارگرایی ادبی رویکردی ویژه به متون ادبی است که متن را براساس ساختار ویژة ادبی آن بررسی میکند. مهمترین موضوعی که در این شیوه مورد توجه قرار میگیرد، تقابلهای دوگانه در متن است. از آنجا که حماسه در ذات خود مجموعهای از تقابلهاست، بر اساس این نظریه میتوان به بررسی ساختار حماسه پرداخت. نگارنده در این نوشتار، ساختار داستان رستم و سهراب را بر اساس نظریة تقابلهای دوگانه بررسی کرده است. تقابلهای دوگانه در این داستان در دو سطح زبانی و روایی، محتوای داستان را شکل دادهاند که به بررسی آن میپردازیم.

کلیدواژهها: ساختارگرایی، تقابلهای دوگانه، شاهنامه فردوسی، داستان رستم و سهراب

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش ادبيات حماسي مراجعه شود.

زمان ارسال 9:06 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 387- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

جریان‌شناسی نقد رمان‌های انقلاب اسلامی با تأکید بر نقدهای رمانهای رضا امیرخانی

مصطفی گرجی، فاطمه کوپا، محمدرضا سنگری، فاطمه شکردست

چکیده

پژوهش حاضر نقطة تلاقی چند موضوع ادبیات انقلاب اسلامی ایران، نقد ادبی و نقدِ نقد است و نقطة عطف این سه محور، جریانشناسی نقد رمانهای انقلاب اسلامی ایران است که با تکیه بر آثار رضا امیرخانی تحلیل و بررسی شده است. توجه به این نکته ضروری است که بررسی آثار خلاقه در آینة نقد و نقدِ نقدها، ميتواند روشنكنندة ميزان توفيق اين آثار با كاركردهاي مخصوص به آن باشد. علاوهبراين، نقدِ نقد در شناخت صحیح نقد، رصد نقاط ضعف و قوّت آن و معرفی خلأها و آسیبهای نقد میتواند مؤثر باشد. این مقاله بر آن است که با بررسی نقدهای به عمل آمده از رمانهای رضا امیرخانی - به عنوان یکی از شاخصترین نویسندگان ادبیات انقلاب اسلامی - به جریانشناسی این نقدها بپردازد. به همین منظور، در این نوشتار قبل از ورود به جریانشناسی نقد رمانهای امیرخانی به تعریف ادبیات انقلاب اسلامی، نقد و کارکردهای آن و شاخصهای نقدِ نقد پرداخته شده است. در ادامه، پس از معرفی رمانهای امیرخانی، نقدهای مربوط به این رمانها در قالب مقاله (علمی پژوهشی، ترویجی، تخصصی و توصیفی و تفننی) بررسی و تحلیل شده است. سپس این تحلیلها از لحاظ موضوعی و نوع پردازش ناقدان، درونمایه، ناقد و ... بررسی گردیدهاند و در پایان، یافتهها در قالب جدول و نمودارها تبیین و تحلیل شده است.

کلیدواژهها: ادبیات انقلاب اسلامی، ادبیات داستانی، رضا امیرخانی، نقدِ نقد، جریانشناسی نقد

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش ادبيات داستاني مراجعه شود.

زمان ارسال 8:55 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 386- فصلنامه شماره 120- بهار 1396

جای خالی املای فارسی در منابع درسی متوسطة دوم

محمد جواد فلاحی

چکیده

تجارب راقم در طول سالهای خدمت در اداره آموزشوپرورش و ادارة نهضت سوادآموزی، انس و علاقه به پاسداشت زبان مادری، بیانگر نکتهای است و آن، اینکه خروجی متوسطة دوم، چه آنان که شاغلاند، چه آنان که قادر شدهاند ادامه تحصیل دهند، از نوشتن یک متن کوتاه و بیغلط، عاجزند. اهمیت و ارج زبان رسمی کشورمان و تلاش در جهت درستخوانی و درستنویسی آن، راقم را بر آن داشته است که به مؤلفان کتب درسی در دورة متوسطة دوم توصیهای کند. آنچه در دورة مذکور جای خالیاش احساس میشود، درس املای فارسی است؛ درسی مستقل، مانند سایر دروس. نگارنده به استناد مبانی نظری سند تحول بنیادین و مقالات متعدد، میکوشد توصیه کند که جای خالی این درس در دورة دوم متوسطه پر شود؛ آنگونه که شایستگی آن را دارد.

 کلیدواژهها: سند تحول بنیادین، املای فارسی، زبان فارسی، متوسطة دوم

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش «ساير مطالب» مراجعه شود.

زمان ارسال 8:36 صبح | نظرات (0)