0 - پیام , 0 - نظر

پیوندهای اصلی

دسته بندی مقالات

آرايه هاي ادبي
ادبيات تعليمي
ادبيات جهان
ادبيات حماسي
ادبيات داستاني
ادبيات عرفاني
ادبيات غنايي
ادبيات معاصر
انواع ادبي
تاريخ ادبيات
زبان فارسي
نقد ادبي
و ساير مطالب

بایگانی پیامها

بایگانی سال ۱۳۹۷

اردیبهشت ۱۳۹۷، (۱)
فروردین ۱۳۹۷، (۶)

بایگانی سال ۱۳۹۶

اسفند ۱۳۹۶، (۴)
بهمن ۱۳۹۶، (۷)
دی ۱۳۹۶، (۷)
آذر ۱۳۹۶، (۲)
آبان ۱۳۹۶، (۳)
مهر ۱۳۹۶، (۲)
شهریور ۱۳۹۶، (۸)
مرداد ۱۳۹۶، (۱۰)
تیر ۱۳۹۶، (۷)
خرداد ۱۳۹۶، (۴)
اردیبهشت ۱۳۹۶، (۲)
فروردین ۱۳۹۶، (۱۳)

بایگانی سال ۱۳۹۵

اسفند ۱۳۹۵، (۱۴)
بهمن ۱۳۹۵، (۱۰)
دی ۱۳۹۵، (۱۳)
آذر ۱۳۹۵، (۳)
آبان ۱۳۹۵، (۷)
مرداد ۱۳۹۵، (۹)
تیر ۱۳۹۵، (۵)
خرداد ۱۳۹۵، (۵)

بایگانی سال ۱۳۹۴

آذر ۱۳۹۴، (۱۱)
آبان ۱۳۹۴، (۸)
مهر ۱۳۹۴، (۳)
شهریور ۱۳۹۴، (۴۲)
مرداد ۱۳۹۴، (۲۲)
تیر ۱۳۹۴، (۲۰)
اردیبهشت ۱۳۹۴، (۲)
فروردین ۱۳۹۴، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۳

دی ۱۳۹۳، (۸)
مهر ۱۳۹۳، (۳)
شهریور ۱۳۹۳، (۱۱)
خرداد ۱۳۹۳، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۲

دی ۱۳۹۲، (۲۱)
مرداد ۱۳۹۲، (۱۵)
تیر ۱۳۹۲، (۴۴)
خرداد ۱۳۹۲، (۲)

بایگانی سال ۱۳۹۱

آذر ۱۳۹۱، (۷)
مهر ۱۳۹۱، (۶)
شهریور ۱۳۹۱، (۱۲)
خرداد ۱۳۹۱، (۱۰)

بایگانی سال ۱۳۹۰

اسفند ۱۳۹۰، (۱۱)
آذر ۱۳۹۰، (۴)
آبان ۱۳۹۰، (۲)
مرداد ۱۳۹۰، (۲۰)

۳ اردیبهشت ۱۳۹۷

مقاله شماره 740- فصلنامه شماره 122- زمستان1396

جادوی وزن و آهنگ در شعر شکوفة اشک مهرداد اوستا (محمدرضا رحمانی)

سیدموسی حسینی - میترا سالک

چکیده

ادبیات پربار فارسی جلوهگاه راستین تلاشهای هزارسالة فارسیزبانان در زمینههای گوناگون هنر، حماسه، شعر و... است. استاد محمدرضا رحمانی که بعدها به مهرداد اوستا معروف شد، در سال 1308 در بروجرد متولد شد. پس از تحصیل و طی کردن راهی طولانی در شعر و ادب فارسی به شاعری توانا تبدیل گشت و «پدر شعر انقلاب» لقب گرفت. از آثار معروف او میتوان به «تیرانا» و «پالیزبان» اشاره کرد. نگارنده در این مقاله به بررسی مسائلی چون منشأ و اهمیت وزن، پیوند و موسیقی در شعر پرداخته و همچنین بر آن است که نشان دهد «جادوی وزن و آهنگ» در شعر شاعر معاصر، محمدرضا رحمانی، تا چه حد بر خواننده تأثیر دارد و باعث بهوجود آمدن حسی عاطفی در او میشود.

 کلیدواژهها: وزن، آهنگ، شکوفة اشک، موسیقی

براي ديدن متن كامل اين شعر به دسته بندي مقالات بخش ادبيات معاصر مراجعه شود.

 

زمان ارسال 8:22 صبح | نظرات (0)

۲۷ فروردین ۱۳۹۷

مقاله شماره 739- فصلنامه شماره 122- زمستان1396

تأثير محيط اجتماعي در خلق آثار ادبي

  هوشنگ بهداروند

چكيده

فكر انسان پا به پاي اوضاع و احوال دنيا در حال تحول است و ادبيات كه حاصل تراوش فكر بشري است، در هر روزگار، متناسب با زندگي و تغييرات آن تحول مييابد. تاريخ ادبيات با تاريخ فرهنگ و سياست و اجتماع و ارزشهاي معنوي هر قوم، گره خورده است و هر اثر چون كودكي در دامان مادر خود، اجتماع، پرورش مييابد. امروزه ادبيات را، هم يك حادثة اجتماعي و هم يك عامل اجتماعي ميدانند. ترديدي نيست كه هيچ نويسندهاي در خلأ به آفرينش نميپردازد و همين كه خالق اثر ادبي، در اجتماع و زمان خاصي قرار گرفته است، آگاهانه يا ناآگاهانه، محتوا و فرم اثر او را شكل ميبخشد. امروزه منتقدان به مباحث اجتماعي و تأثير متقابل ادبيات و جامعه علاقه و توجه خاصي نشان ميدهند و دربارة كيفيت اين مسائل گفتوگو ميكنند. جامعهشناسي و نقد اجتماعي ادبيات رويكردهاي گوناگوني را پشت سر گذاشته و رابطة جامعه و ادبيات ترديدناپذير است. در پژوهشهاي ادبي نبايد تأثيرات محيط و جامعه را ناديده گرفت و هر اثر ادبي را بايد در بستر اجتماعي، سياسي و ..... عصر خودش بررسي كرد. در اين مقاله به گوشههايي از تأثيرات محيط اجتماعي در خلق آثار ادبي پرداخته شده است.

 كليدواژهها: ادبيات، جامعه، آثار ادبي، جامعهشناسي، جامعهشناسي ادبيات

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ساير مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 10:03 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 738- فصلنامه شماره 122- زمستان1396

بررسي مناظرة خسرو و فرهاد از منظومة خسرو و شيرين نظامي  براساس اصول چهارگانة مكالمهاي گرايس

علي خالق بابايي

چكيده

به باور بيشتر ادبپژوهان و ادب دوستان، نظامي بزرگترين داستانسراي بزمي در حوزة ادبيات پارسي و داستان خسرو و شيرين او شيرينترين منظومة عاشقانه در حوزة اين ادبيات است. از دلنشينترين قسمتهاي اين سروده، گفتوگويي (مناظره) ميان خسرو و فرهاد است كه نظامي طي آن، هنر خود را در مناظرهسرايي در كمال زيبايي و ايجاز نشان ميدهد. خروج از اصول چهارگانة مكالمهاي گرايس باعث ايجاد معاني ثانوي در جملهها ميشود و دريافت اين معاني در يك متن ادبي - كه عدول از اصول ياد شده در آن بسيار  است - لذتبخش است. همچنين ميتواند در روشن شدن مفاهيم پنهان متن و شناخت بهتر شخصيتهاي داستاني مؤثر باشد. از اين روي، با بررسي مناظرة مورد نظر با توجه به نظرية گرايس نتايج معنيداري بهدست آمده است: در اين مناظرة 26 بيتي، دو شخصيت داستاني 75 بار اصول گرايس را ناديده گرفتهاند (خسرو 35 و فرهاد 40 بار). اين آمار ميتواند هنري بودن متن و تا حدي، ابهامآميز بودن زبان نظامي را هم نشان دهد. نظامي در خلق شخصيتها و ايجاد مكالمه به زبان آنها به شيوهاي هنري عمل كرده است: فرهاد با جملات كنايي و استعاري، حسن تعليل و ايجاد ابهامي رندانه و خلاصهگويي، از اصول گرايس خارج ميشود اما خسرو بيشتر براي تحقير و تمسخر و خلاصهگويي از منطق متعارف گفتوگو عدول ميكند. از اينرو، مكالمة فرهاد هنريتر و دلنشينتر است و تعداد و نوع عدول از اصول گرايس در آن بيشتر. در كتاب درسي زبان و ادبيات فارسي عمومي دورة پيشدانشگاهي درسي با عنوان مناظرة خسرو با فرهاد آمده است. اين مقاله به تحليل و بررسي بيشتر اين درس با در نظرداشت اصول مكالمة پل گرايس ميپردازد.

كليدواژهها: نظامي، خسرو و شيرين، مناظره، اصول مكالمهاي گرايس

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ادبيات غنايي مراجعه شود.

زمان ارسال 9:50 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 737- فصلنامه شماره 122- زمستان1396

بررسي عشق در اشعار سعدي در كتابهاي آموزشي متوسطه و پيشدانشگاهي

رضوان رحيمي

چكيده

در بررسي كتابهاي درسي دورههاي متوسطه و پيشدانشگاهي، پراكندگي مصداقهاي انواع ادبي به گونهاي است كه متناسب با انديشههاي دانشآموز پيشرونده نيست. درسهاي پايههاي مختلف متناسب با شرايط روحي و سني مخاطب تدوين نشده است و شايد يكي از دلايل بيعلاقگي دانشآموزان همين نكته باشد. بيترديد، سعدي شاخصترين شاعر غزلسراست كه عشق را - كه از اصليترين موضوعهاي  غزل است - با زيباترين تصويرها در انديشة شاعرانة خويش به چالش كشيده است. سعدي را ميتوان در زمرة شاعران جمالپرست انگاشت كه در كل هستي جستوجوگر زيبايي است كه در تعبير فلسفي - عرفاني، عشق است. با توجه به بخشي از پژوهش - كه به تعريف عشق از ديدگاه فلسفي و روانشناسي و عرفاني پرداخته است- ميتوان بسياري از ويژگيهاي نمونهها و سبكهاي مختلف عشق را در شعر سعدي بازجست. اين پژوهش كه به شيوة تحليلي - توصيفي انجام شده، غزلهايي از سعدي را كه در كتابهاي درسي آمده است بررسي ميكند. در بررسي موضوع عشق در غزلها چنين نتيجهگيري شده است كه انتخاب بعضي غزلها به تناسب رشد فكري و روحي مخاطب نيست و همچنين به كتابهاي درسي پيشنهاد شده است كه در بازبيني دورة متوسطة اول آثار بهتري از سعدي گزينش شود.

 كليدواژهها: غزل، اسطوره، عشق، فلسفه، روانشناسي، معشوق رؤيايي

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ادبيات غنايي مراجعه شود.

زمان ارسال 9:37 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 736- فصلنامه شماره 122- زمستان1396

بازشناسي شعر دفاع مقدس در نشريه سروش (1359 - 1367)

 ژيلا محمدي

 چكيده

بعد از پيروزي انقلاب، تعداد روزنامهها و نشريات روبه فزوني نهاد؛ به گونهاي كه نشريات و روزنامهها يكي از تريبونهاي قابل توجه شاعران انقلاب شدند. در دوران دفاع مقدس نقش مطبوعات پر رنگتر شد و روزنامهها و نشريات صفحهها يا ستونهايي را به درج شعر اختصاص ميدادند. انتشار شعرهاي شاعران در نشريات را نميتوان در روي آوردن شاعران جوان نسل انقلاب به شعر ناديده گرفت؛ چه شعرهايي كه دربارة انقلاب و ارزشهاي اسلامي بودند، چه دربارة جنگ و مقاومت. مجلة سروش بسيار سريع يعني از همان روزهاي اول جنگ وارد اين عرصه شد؛ بهطوري كه دو هفته بعد از آغاز جنگ اولين شعر دربارة دفاع مقدس در اين مجله چاپ شد و اين نشان از همت دستاندركاران آن مجله در ارائة مطالب ادبي بهويژه شعر جنگ دارد.

كليدواژهها: بازشناسي، سروش، شعر، دفاع مقدس

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ساير مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 9:31 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 735- فصلنامه شماره 122- زمستان1396

از آگاهي تا آگاهانه زيستن  براساس داستانهاي هزار و يك شب (نظر به آراء فريدريش هگل)

مژگان اميري

چكيده

اين مقاله با نگاهي به آراء «فريدريش هگل» در باب آگاهي و تعريفي كه او از اين امر ميدهد، به داستانها و بافت تفكر داستانهاي هزار و يك شب نزديك ميشود. سپس، با تطبيق بين نظر هگل و فلاسفة ديگري چون كانت، بستري را براي طرح اولية مقاله آماده ميكند. بررسي داستانهاي هزار و يك شب براساس حركت انسان به سمت «آگاهي» و رسيدن به «آگاهانه زيستن» است و اينكه اين حركت به چه صورت در داستانها شكل ميگيرد. با بررسي زيرساخت داستانهاي هزار و يك شب و رويكرد اين داستانها در اين دو واژه سعي بر اين است تا خوانشي مستقل از كتاب بهدست آيد. چگونگي درك انسان از موقعيتهايي كه در آن قرار ميگيرد، برخورد او با وضعيت و رفتار شكل گرفته در كدام سطح از انديشه و حضور تعريف ميشود؟ در پايان، مقاله به اين نتيجه خواهد رسيد كه حركت «آگاهي» و دانستن و تغيير مسير دادن به سمت «آگاهانه زيستن»، دروني است. در واقع، به اين پرسش پاياني خواهيم رسيد كه آيا دانستن به منزلة آگاهانه زيستن است و اين دريافت دروني به ساخت موقعيت بيروني خواهد رسيد و در همة انسانها به يك شكل به منصة ظهور ميرسد؟

  كليدواژهها: آگاهي، واقعيت، نمادها و نشانهها، نقش و روايت، داستان، هزار و يك شب، عبداللطيف تسوجي تبريزي

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ادبيات داستاني مراجعه شود.

زمان ارسال 9:19 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 734- فصلنامه شماره 122- زمستان1396

ادبیات پایداری در فارسی دهم

زهرا حسینی

چکیده

ادبیات پایداری و ادبیات انقلاب اسلامی دو فصل از کتابهای فارسی دورة متوسطه را تشکیل میدهد. این دو فصل درونمایههای مشترکی دارند. در این مقاله سعی شده است با بررسی درسهای این دو فصل (فصل سوم و چهارم) و بیان مضامین آنها و مؤلفههای پایداری، همپوشانی ادبیات پایداری و ادبیات انقلاب اسلامی بیان شود. سپس، در نگاهی جزئیتر به کتاب و بررسی فصل ادبیات حماسی و ادبیات جهان (شعر نزار قبانی)، نسبت متون با درونمایة پایداری، ملیگرایی و مبارزه که چهل درصد از حجم کل کتاب است و چالشهایی که این درصد قابل توجه در امر آموزش ایجاد میکند، میپردازد.

 کلیدواژهها: ادبیات پایداری، ادبیات انقلاب اسلامی، کتاب فارسی، سال دهم

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ساير مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 9:04 صبح | نظرات (0)

۷ اسفند ۱۳۹۶

مقاله شماره 733- فصلنامه شماره 121- (ويژه نامه) پاييز 1396

طرح ابتكاري و آموزشي - همگام‌سازي تصوير و معني لغات در آزمون ادبيات فارسي

 رحيم صالحي

چكيده

آشنايي با شيوهها و فنون سنجش و ارزشيابي بهمنظور بهبود پيشرفت تحصيلي از اهداف مهم آموزشوپرورش است. بيشك، مطرح كردن و ارائة شيوهها گامي مثبت در جهت بهبود ارزشيابي و ايجاد انعطاف و تنوع در يادگيري و پايداري آموخته‌‌هاست. از آنجا كه در آزمون ادبيات فارسي دورة متوسطه، نزديك به نيمي از كل نمرة آزمون به معناي لغات و كاربست آنها در متون نظم و نثر تعلق دارد، ابداع شيوهاي در طرح سؤال كه بتواند همگامسازي تصوير و معناي لغات را در برداشته باشد، ميتواند عامل مؤثري در بهبود يادگيري و ثبيت آموختههاي دانشآموزان باشد. برخي از دروس كتب ادبيات فارسي كه ظرفيت اينگونه طرح سؤال را داشتهاند، به اين شيوه طراحي شدهاند.

كليدواژه ها: تصوير، سنجش، ادبيات، نظم، نثر، آزمون

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ساير مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 9:58 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 732- فصلنامه شماره 121- (ويژه نامه) پاييز 1396

نقد و ارزيابي كتاب علوم و فنون ادبي

   زهرا عليزاده گلعذاني

چكيده

تحول در آموزش زبان و ادبيات فارسي كه در دهة اخير و از دورة ابتدايي شروع شده بود، اكنون به دورة دوم دبيرستان رسيده است. اين تحول در برگيرندة ابزارها، روشها، محتوا و برنامة درسي است. شيوهها و موضوعات آموزشي و حتي بازخوردها، همگي درگير تحولي مثبت شدهاند. لازمة رسيدن به نتايج بهتر در ساية اين تحول بنيادين، همسويي معلمان و دانشآموزان، بالاتر از همه، مؤلفان كتب درسي با اين تحول و دگرگوني است. تاب علوم و متون ادبي (1) در راستاي همين تحول با تغيير در ساختار آموزش مباحث تخصصي و علوم و فنون ادب فارسي، وارد عرصة آموزش شده است. با توجه به اينكه كتب درسي كارآمدترين ابزارهاي آموزش مهارتها و آموزههاي مورد نظر براي فراگيرندگان در عرصة تعليموتربيتاند، براي نيل به اهداف به شكلي دلخواه و مفيد ضروري به نظر ميرسد كه اين كتب مورد بازنگري و ارزيابي قرار گيرند. در نگاه كلي به كتاب علوم و فنون ادبي (1) آنچه چشمگير و در خور توجه مينمايد، شمول آن بر كليات علوم ادبي هر چند بهطور مختصر و ارائة اصول و روشهايي علمي و دستيافتني براي ورود به عرصة ارزيابي و نقد متون ادبي است؛ البته در كنار اين محاسن انتظار ميرود تغييراتي مختصر براي رسيدن به نتايج مطلوبتر در چاپهاي آينده كتاب صورت گيرد.

  كليدواژهها: تحول آموزشي، نقد و ارزيابي كتب آموزشي، علوم و فنون ادبي (1)

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش نقد ادبي مراجعه شود.

زمان ارسال 9:27 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 731- فصلنامه شماره 121- (ويژه نامه) پاييز 1396

خلاق‌ترین الگوی تدریس انشای فارسی در دورة متوسطة اول

  محمد نمدمال

چکیده

الگوی تدریسی که در کارگاه انشا میتواند کاربرد فراوانی داشته باشد الگوی بدیعهپردازی است. این الگو فراگیرندگان، را در جریان تدریس فعال نگه میدارد و کار به صورت گروهی ادامه مییابد. علت باارزش بودن الگوی بدیعهپردازی، پرورش تفکر خلاق دانشآموزان در نوشتن است. این الگو در چند مرحله اجرا میشود و یاددهنده به تناسب درس یا .. میتواند یک مرحلة آن را اجرا نکند.

 کلیدواژهها: خلاقیت، فعالیت گروهی، الگوی تدریس، چیزی نو، بدیعهپردازی

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات بخش ساير مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 9:02 صبح | نظرات (0)