0 - پیام , 0 - نظر

پیوندهای اصلی

دسته بندی مقالات

آرايه هاي ادبي
ادبيات تعليمي
ادبيات جهان
ادبيات حماسي
ادبيات داستاني
ادبيات عرفاني
ادبيات غنايي
ادبيات معاصر
انواع ادبي
تاريخ ادبيات
زبان فارسي
نقد ادبي
و ساير مطالب

بایگانی پیامها

بایگانی سال ۱۳۹۸

مرداد ۱۳۹۸، (۱۴)
تیر ۱۳۹۸، (۱)
خرداد ۱۳۹۸، (۶)

بایگانی سال ۱۳۹۷

مهر ۱۳۹۷، (۱۹)
مرداد ۱۳۹۷، (۲۲)
تیر ۱۳۹۷، (۲)
خرداد ۱۳۹۷، (۱)
اردیبهشت ۱۳۹۷، (۶)
فروردین ۱۳۹۷، (۶)

بایگانی سال ۱۳۹۶

اسفند ۱۳۹۶، (۴)
بهمن ۱۳۹۶، (۷)
دی ۱۳۹۶، (۷)
آذر ۱۳۹۶، (۲)
آبان ۱۳۹۶، (۳)
مهر ۱۳۹۶، (۲)
شهریور ۱۳۹۶، (۸)
مرداد ۱۳۹۶، (۱۰)
تیر ۱۳۹۶، (۷)
خرداد ۱۳۹۶، (۴)
اردیبهشت ۱۳۹۶، (۲)
فروردین ۱۳۹۶، (۱۳)

بایگانی سال ۱۳۹۵

اسفند ۱۳۹۵، (۱۴)
بهمن ۱۳۹۵، (۱۰)
دی ۱۳۹۵، (۱۳)
آذر ۱۳۹۵، (۳)
آبان ۱۳۹۵، (۷)
مرداد ۱۳۹۵، (۹)
تیر ۱۳۹۵، (۵)
خرداد ۱۳۹۵، (۵)

بایگانی سال ۱۳۹۴

آذر ۱۳۹۴، (۱۱)
آبان ۱۳۹۴، (۸)
مهر ۱۳۹۴، (۳)
شهریور ۱۳۹۴، (۴۲)
مرداد ۱۳۹۴، (۲۲)
تیر ۱۳۹۴، (۲۰)
اردیبهشت ۱۳۹۴، (۲)
فروردین ۱۳۹۴، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۳

دی ۱۳۹۳، (۸)
مهر ۱۳۹۳، (۳)
شهریور ۱۳۹۳، (۱۱)
خرداد ۱۳۹۳، (۸)

بایگانی سال ۱۳۹۲

دی ۱۳۹۲، (۲۱)
مرداد ۱۳۹۲، (۱۵)
تیر ۱۳۹۲، (۴۴)
خرداد ۱۳۹۲، (۲)

بایگانی سال ۱۳۹۱

آذر ۱۳۹۱، (۷)
مهر ۱۳۹۱، (۶)
شهریور ۱۳۹۱، (۱۲)
خرداد ۱۳۹۱، (۱۰)

بایگانی سال ۱۳۹۰

اسفند ۱۳۹۰، (۱۱)
آذر ۱۳۹۰، (۴)
آبان ۱۳۹۰، (۲)
مرداد ۱۳۹۰، (۲۰)

۹ مرداد ۱۳۹۸

مقاله شماره 610 - فصلنامه شماره 126- بهار 1398

بررسی و تحلیل «طنز» در دورة مشروطه با نگاهی به حضور کم‌رنگ آن درکتب درسی

 قنبر حاجیوند

چکیده

هدف از این تحقیق، بررسی و تحلیل ارتباط موضوعی کاربرد طنز در کتابها و مطبوعات مربوط به یک دورة تاریخی (دوران مشروطه) است. در این تحقیق، سعی شده است بازتاب وقایع تاریخی در آیینة طنز بررسی شود؛ چراکه این آیینه در بیان حقایق اجتماعی و سیاسی شفافترین وسیله است. به بیانی دیگر، این پژوهش در زمینة طنز و انواع کاربردهای آن در کتابها و آثار ادبی، به همراه ذکر چگونگی بهرهبرداری نویسندگان، شعرا و مطبوعاتیان دورة مشروطه از طنز در بیان افکار انقلابی خویش است. در دورة مشروطه با ورود شعر از دربار به عرصة جامعه و تحتتأثیر روزنامههایی که در قفقاز منتشر میشدند. شعرا و نویسندگان ایرانی خیلی بیشتر از گذشته از طنز بهره بردند. به عقیدة نگارنده، آزادی و وطنپرستی و دفاع از مظلومان از جمله ارزشهای حاکم بر شعر و نثر دورة مشروطه است. در این مقاله، تعاریف و روشهای طنز، انواع هجو، تاريخچة طنز و لطیفه در ایران، عوامل پیدایش انقلاب مشروطه، علل گرایش شاعران و نویسندگان و حتی روزنامهنگاران ـ به مفهوم امروزی ـ به طنز بررسی میشود و دربارة پیشگامان مطرح این سبک از ادبیات معترض یا ادب انتقادی، مانند علی اکبر دهخدا، نسیم شمال و صابر، سخن به میان میآید. در پایان نیز نمونههای طنز از آثار سیداشرفالدین گیلانی، ایرج میرزا، ملکالشعراء بهار، فرخی یزدی، عشقی و ... ارائه میگردد. در این مقالة پژوهشی، از روشهای کتابخانهای و تحلیل محتوا استفاده شده است.

 کلیدواژهها: ادبیات انتقادی، طنز، خرافات، هجو، اصلاح، مشروطه

براي ديدن متن كامل اين مقاله به قسمت ساير مطالب در بخش دسته بندي مقالات مراجعه شود.

زمان ارسال 9:09 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 609- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

جلوة اغراق در حماسة مصنوعي حملة حيدري

 معصومه عبادي

چكيده

آنچه حماسه را با ويژگيهاي خاص ذاتي خود ميسازد و از ساير انواع ادبي با جوهر شكوه و صلابت متمايز ميكند، گذشته از عناصر و زمينههاي حماسي، پيوستگي و تجانس «اغراق» در آن است؛ به گونهاي كه استادان ادب حماسي بر آناند كه اغراق در حماسه نه يك آراية ادبي، بلكه فراتر از آن است و علاوه بر آراستن كلام، ساخت معاني حماسي را در كسوت واژگان به عهده دارد؛ به طوري كه نميتوان آن را صنعتي صرف به منظور زيبايي كلام محسوب كرد بلكه در اين معني، جزء لاينفك و ذاتي حماسه است؛ اما در تقسيمبنديهاي حماسه، اغراق نيز متأثر از محتواي حماسه حالاتي دگرگون دارد. در اين مقاله، مواردي از تمايزات اغراق در حماسة مصنوعي و با تأكيد بر «حملة حيدري» به اجمال بررسي ميشود.

كليدواژهها: حماسه، اغراق، حملة حيدري، حماسة مصنوعي، حماسة طبيعي

براي ديدن متن كامل اين مقاله به قسمت ادبيات حماسي در بخش دسته بندي مقالات مراجعه شود.

زمان ارسال 8:57 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 608- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

عناصر فولكلوريك، فرهنگ عامه و آداب و رسوم در كليدر محمود دولت آبادي

 بهاره سعيدزاده - نادر ابراهيميان

چكيده

از آنجا كه ابعاد مختلف فرهنگ عامه شامل واژهها، امثال، اصطلاحات، رفتارها و گفتارهاي مردم، آداب و رسوم، سوگها، عروسيها و آنچه وابسته به حيطة فرهنگ عوام است مجموعة ميراثهاي معنوي يك قوم به شمار ميآيد، معرفي و ارائة آن به صورت طبقهبندي شده و بررسي و تحليل آن به خصوص در آثار داستاني كه در كنار ادبيات عامه، مهمترين محمل بروز و تجلي فرهنگ عامهاند، ضرورتي انكارناپذير دارد. آثار داستاني دولتآبادي سرشار از مواد جامعهشناختي و فرهنگ بومي منطقة خراسان است و با در نظر گرفتن موقعيت وي در اعتلا و تعميق رماننويسي، ميتواند يكي از مهمترين منابعي باشد كه از اين ديدگاه مورد بررسي قرار ميگيرد تا ضمن شناخت و ارزيابي داستانهاي او كيفيت و ميزان حضور عناصر فرهنگ عامه در آن سنجيده شود. به جهت گستردگي و فراواني آثار داستاني دولتآبادي، در اين مقاله فقط عظيمترين و شايد مهمترين  اثر داستاني او يعني «كليدر» موضوع تحقيق واقع شده است. در مقالة حاضر، ضمن پرداخت مقدماتي به فرهنگ عامه (فولكلور) سعي شده است ابعاد مختلف تأثير آن بر كليدر ريشهيابي شود تا علاوه بر بيان زمينه و عوامل پيدايي ادبيات عامه در اين اثر، عناصر آن نيز احصا، طبقهبندي و تحليل گردد.

 كليدواژهها: فرهنگ عامه (فولكلور)، محمود دولتآبادي، كليدر

براي ديدن متن كامل اين مقاله به قسمت ادبيات داستاني در بخش دسته بندي مقالات مراجعه شود.

زمان ارسال 8:54 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 607- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

پيشينة دستور‌نويسي زبان فارسي

 رضا كريمي لاريمي - دكتر حسين پارسايي

چكيده

در اين مقاله، تاريخ تدوين دستور زبان فارسي از جهات زبان اثر، محل تأليف دستور و قوميّت و زبان مؤلف بررسي و تبيين شده است.


كليدواژهها: تاريخچه، دستور، زبان فارسي، زبان و قوميّت.

براي ديدن متن كامل اين مقاله به قسمت زبان فارسي در بخش دسته بندي مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 8:50 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 606- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

راويان كرامات و انگيزة آنان

 دكتر محمد قاسمي خزينه جديد

 چكيده

در كتب متصوّفه كارهاي خارقالعادة فراواني دربارة اولياءالله ثبت شده است كه از آنها با نام كرامات ياد ميشود. اگرچه صاحبان كرامات بر كتمان آنها اصرار داشتهاند، كرامات زيادي در منابع گوناگون نقل شده است كه كارهاي خارق عادت قبل از تولد تا بعد از مرگ آنان را دربرميگيرد. راويان كرامات شامل چهار گروه نويسندگان متون عرفاني، صاحبان كرامت، شاهدان كرامات، و افرادي ناشناختهاند. در نقل و روايت كرامات، انگيزههاي گوناگوني دخالت داشتهاند كه اغلب در محدودة مسائل اعتقادي و نفع گروهي و شخصي جاي ميگيرند.

كليدواژهها: عرفان، كرامت، راوي

براي ديدن متن كامل اين مقاله، به قسمت ادبيات عرفاني در بخش دسته بندي مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 8:46 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 605- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

مقایسة سبک‌شناسانه از نوع کارکرد تشبیه درحماسه‌های ملی و حماسه‌های دینی

 كرمعلي، قدمياري- حسن، نوروزي

چكيده

سبك و سبكشناسي از مقولههاي مهم پژوهشهاي ادبي در چند دهة اخيرند. تا به حال تعريف جامع و دقيقي از سبك به عمل نيامده است ولي آن را روش خاص براي ادراك و فهم جنبههاي گوناگون يك اثر و گونة ادبي دانستهاند. در ادب فارسي، حماسههاي ملي و ديني بهعنوان دو نوع از حماسههاي شناختهشده، با يكديگر تشابهات و تفاوتهايي دارند. بيشتر ادبا و حماسهشناسان در جستارهاي خود بر اين باورند كه حماسههاي ديني، تالي و پيرو حماسههاي ملي هستند و به تبع آن ها سروده شدهاند. با يك نگاه دقيق و عميق، ميتوان به اين باور رسيد كه رگههاي بسيار عميق و ژرف دين و مذهب در بيشتر حماسههاي ملي، خاصه شاهنامة فردوسي، وجود دارد؛ تا آنجا كه حماسة فردوسي را يك اثر ديني هم دانستهاند. بيان و ذكر وجوه افتراق و تشابه هر دو نوع از حماسههاي مذكور، راهگشاي درك و دريافت و شناخت بيشتر ميتواند باشد. در اين مقاله برآنيم كه با تحليل بياني و ذكر نمونههاي مهم، اين دو نوع حماسه را از نظرگاه سبكشناسي كاركرد تشبيه بررسي كنيم و در آخر به نتيجهاي منطقي در اين باره برسيم. شيوة كار چنين است كه چهار نمونه از هر حماسه را برگزيده و در وهلة اول، آن را به اجمال معرفي كردهايم. سپس، در بحث اصلي تفاوتها و تشابهات هر دو نوع را از نظرگاه مربوط بررسي نمودهايم.

 كليدواژهها: حماسه، حماسة ملي، حماسة ديني، كاركرد، تشبيه

يراي ديدن متن كامل اين مقاله به قسمت «ادبيات حماسي» در بخش «دسته بندي مقالات» مراجعه شود.

زمان ارسال 8:39 صبح | نظرات (0)

مقاله شماره 604- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

فرايند يادگيري انسجام در نوشتار دانش‌آموزان ايراني و فارسي‌آموزان خارجي

 رويا زاهدي

 چكيده

در اين پژوهش، فرايند يادگيري انسجام در نوشتار فارسيآموزان ايراني و خارجي در سه سطح مقدماتي (ابتدايي)، مياني (دورة اول) و پيشرفته (دورة دوم) بررسي ميشود. نمونة آماري تحقيق شامل تعداد 10 زبانآموز خارجي مشغول به يادگيري زبان فارسي در مركز آموزش زبان فارسي دانشگاه فردوسي مشهد از هر كدام از سطوح مقدماتي، مياني و پيشرفته و 10 دانشآموز فارسيزبان از هر كدام از سطوح ابتدايي، دورة اول و دورة دوم شاهرود و بسطام بوده و در مجموع، 60 فارسيآموز را شامل شده است. روش انتخاب نمونه، نمونهگيري تصادفي بوده است. سپس با استفاده از آزمون تحليل واريانس چندمتغيره، تفاوت ميان سه سطح مقدماتي، مياني و پيشرفته در انسجام نوشتاري فارسي بررسي و با هم مقايسه شده است. نتايج تحقيق نشان داد كه بين انسجام دستوري از سطح مقدماتي به سطح پيشرفته افزايش قابل توجهي وجود دارد. همچنين، تفاوت معناداري در انسجام واژگاني و ربطي زبانآموزان مقدماتي، مياني و پيشرفته از سطح مقدماتي به سطح پيشرفته وجود ندارد.

 كليدواژهها: انسجام، انسجام واژگاني، انسجام دستوري، انسجام پيوندي (ربطي)، دانشآموزان ايراني و فارسيآموزان خارجي، يادگيري، نوشتار

براي ديدن متن كامل اين مقاله به قسمت «ساير مطالب» در بخش «دسته بندي مطالب» مراجعه شود.

زمان ارسال 8:29 صبح | نظرات (0)

۷ مرداد ۱۳۹۸

مقاله شماره 603- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

واژة «شکوفه» ساده یا مشتق (وندی)؟

  محمدامين شمسينيا

 چكيده

در درس سوم كتاب فارسي يازدهم صفحة 43 دربارة ساختار واژگان سخن به ميان آمده است. در فضاي مجازي و جلسات آموزشي بين دبيران بحث و اختلافنظر پيرامون واژة «شكوفه» فراوان است. برخي از دبيران معتقدند كه ساختمان اين واژه ساده است و دستهاي ديگر به وندي بودن آن اذعان دارند. هدف از نگارش اين مقاله، توضيح دلايل ساده بودن واژة ياد شده است. در اين نوشتار، واژة «شكوفه» مورد واكاوي قرار ميگيرد و دلايل ساده بودن آن با توجه به مفاهيم كتابهاي درسي، فرهنگهاي لغت و كتابهاي دستوري بيان ميشود.

 كليدواژهها: ساختمان واژه، ساده، مشتق، وندي، شكوفه

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش زبان فارسي مراجعه شود.

زمان ارسال 2:54 عصر | نظرات (0)

مقاله شماره 602- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

بررسي تعاريف اسم و اقسام آن از ديدگاه دستور‌نويسان

 رضا راشديفرد

 چكيده

دستور زبان كه يكي از سه شعبة مهم زبانشناسي دركنار لغتشناسي و آواشناسي است، مانند زبان تعريفهاي متعددي دارد؛ زيرا هر فرقه و مكتبي آن را مطابق مزاج خود تعريف و توصيف ميكند. نويسندگان دستورهاي كهن آن را «فنّ درست گفتن و درست نوشتن و تعليم زبان» خواندهاند و پيروان زبانشناسي تبديلي- توليدي آن را توصيف بالقوه در توليد و فهم جملههاي بيشمار ميدانند. با توجه به اين تعاريف، دستور بخشي از زبانشناسي است كه دربارة ساخت آوايي و صرفي و نحوي و معنايي زبان صحبت ميكند. دستور شامل سه بخش عمده است: آواشناسي، صرف، و نحو. در اين مقاله سعي بر آن است كه يكي از بخشهاي صرفي دستور، يعني ساخت واژه، زير عنوان اسم و تقسيمات آن بهصورت مقايسهاي و تحليل محتوايي از حيث معنايي و ساختاري بررسي شود. نگارنده در اين پژوهش در پي پاسخ دادن به اين سؤال است كه ميان تعاريف ارائه شده از اسم و انواع آن از نظر دستورنويسان مختلف چه تفاوتهايي وجود دارد تا به اين ترتيب، اهميت و جايگاه اسم را در دستور زبان فارسي تبيين كند. روش جمعآوري اطلاعات كتابخانهاي همراه با فيشبرداري از منابع مرتبط بوده و با استفاده از شيوة توصيف و تحليل محتوا تعاريف اسم و اقسام مختلف آن بررسي و مقايسه شده است. در نهايت نيز اين نتيجه حاصل گرديده است كه بيشتر دستورنويسان اسم و اقسام آن را از لحاظ معنايي بررسي نموده و بقية آنها آن را از لحاظ ساختاري تجزيهوتحليل كردهاند.

كليدواژهها: دستور زبان، اسم، دستورنويسان

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش زبان فارسي مراجعه شود.

 

زمان ارسال 2:44 عصر | نظرات (0)

مقاله شماره 601- فصلنامه شماره 125- زمستان1397

جنبه‌های نوآوری در شعر دورة قاجار

  فاطمه كردچگيني - نرگس منصوري

 چكيده

دوران قاجار يكي از مؤثرترين دورهها در عرصة ادبيات بهشمار ميرود. ادبيات اين دوره با حيات معاصر ايران و مسائل مختلف آن پيوند خورده است. تحولات اجتماعي و سياسي مهم اين دوران، از جمله انقلاب مشروطه، تأثيرات عميقي در حوزة ادبيات داشته است؛ زيرا از يك سو ريشه در ادبيات كهن دارد و از سوي ديگر در ادبيات نوي متجلي ميشود كه در اثر انقلاب مشروطه و تحولات اجتماعي- سياسي و فرهنگي ناشي از آن شكل گرفته است. به علاوه، در حوزة شعر، نخستين دورهاي است كه شعر فارسي در يك زمان محدود چندين سبك و سياق از خود نشان داده است. در اين مقاله، نوآوري در شعر فارسي اين دوره از جنبههاي مختلفي چون محتوا، تخيل، قالب و زبان شعر بررسي و نشان داده ميشود كه شاعراني چون اديبالممالك و بهار در قالبهاي كهني چون قصيده، غزل و مثنوي به جاي مضمونهاي سنتي، از مفاهيم سياسي و اجتماعي و مسائل روز بهره ميگيرند. از سوي ديگر، قالب جديد چهارپاره در همان چارچوب شعر سنتي و براي بيان مفاهيم جديد ساخته ميشود و قالبهايي چون تصنيف و مستزاد و مخمس خلاف گذشته كاربرد و رواج بيشتري مييابند. شاعران اين دوره نيز به چند گروه و طيف متفاوت تقسيم ميگردند و نوآوريهاي هر يك بررسي و نمايانده ميشود. در انتها نيز اشاره مي شود كه در پايان اين دوره افرادي چون لاهوتي، جعفر خامنهاي و تقي رفعت با توجه به ضرورت زمانه گامهايي در راه تحول شكل و محتواي شعر فارسي برداشتند كه بعدها زمينهساز ظهور شعر نو فارسي گرديد.


كليدواژهها: دورة قاجار، تصنيف، چهارپاره، مضامين، اجتماعي، شعر نو

براي ديدن متن كامل اين مقاله به دسته بندي مقالات، بخش ساير مطالب مراجعه شود.

زمان ارسال 2:40 عصر | نظرات (0)